‘Akciğer yüksek tansiyonu’ hayatı tehdit eden bir hastalıktır

Abdi İbrahim Medikal Yöneticiliği, küçük arterler ve arteriollerin daralması ve damarlardaki direncin artması sonucu oluşan pulmoner hipertansiyonun (PAH) tedavi edilmediği sürece kalp yetmezliğine ve vefata neden olabileceği ikazında bulunuyor. Akciğer yüksek tansiyonu olarak da bilinen hastalıkla ilgili farkındalık oluşturmak ismine, 5 Mayıs Dünya Pulmoner Hipertansiyon Günü’nde Abdi İbrahim Medikal Yöneticiliği tarafından yapılan açıklamada, PAH’ın kalbe kan ve oksijen akışını engelleyen, ilerleyici, kalp yetmezliğine neden olabilecek, hayatı tehdit edebilen nadir bir hastalık olduğu vurgulanıyor. 

ABDİ İbrahim Medikal Yöneticiliği’nden yapılan açıklamada, pulmoner hipertansiyon hastalığının temelinde, kalpten akciğere temizlenmek üzere gönderilen kanın yer aldığı damardaki bozulmalar nedeniyle oluşan basınç yüksekliğinin olduğu belirtildi.  Açıklamada, ülkeden ülkeye, hatta bölgeden bölgeye görülme oranları ile ilgili dataların çok değişkenlik göstermesine rağmen, hastalığın milyonda 15-25 ortası bir yeni olay görülme oranına ve yüzde 15 üzere bir vefat suratına sahip olduğu kaydedildi. Hastalığın bayanlarda erkeklerden 4 kat daha sık görüldüğüne de işaret edildi. 

Erken periyotta hiçbir bulgu ve belirti göstermeden ilerleyebilen pulmoner hipertansiyon, bulaşıcı olmayan, belirli ölçüde kalıtsal istikametleri olan, hayatı tehdit eden bir hastalıktır. İlerledikçe gündelik hayatı zorlaştıran, yakından takip edilmesi gereken bu hastalıkta hem hastaların hem de hasta yakınlarının bilinçlenmesi, hastalıkla başa çıkma sürecinde büyük kıymete sahiptir.

Hastalarda en sık ortaya çıkan belirti (%86’sında görülür) nefes darlığıdır. Bitkinlik ve yorgunluğun uzun sürmesi, göğüs ağrısı, ödem (şişlik), baş dönmesi ya da bayılmalar ve çarpıntı hastalığın öbür sık görülen belirtileridir. Bulgularının nefes darlığı, çarpıntı ve çabuk yorulma üzere spesifik olmayan şikayetler olması nedeniyle hastaların, değişik teşhis ve tedaviler alabildiği, en son pulmoner hipertansiyon tanısı konulduğunda da hastalığın daha ileri evrede olabileceğine işaret edildi. Açıklamada, pulmoner hipertansiyonun birçok organı da etkileyebildiği belirtildi. 

“Hastalıkla umut veren gelişme; spesifik ilaçların kullanımı”

Açıklamada hastalığın teşhis ve tedavisi ile ilgili şu bilgilere de yer verildi: “Sistemik hipertansiyonda tansiyon aleti ile ölçülen tansiyon yüksekliği kelam konusu iken, PAH fakat ekokardiyografi yahut sağ kalp anjiyosu yapılarak tespit edilebilmektedir. Bu ölçüm ile dinlenme sırasında kalp ile akciğer ortasında damardaki basınç 25mmHg’den yüksek tespit edilirse pulmoner hipertansiyon tanısı konmaktadır. Pulmoner hipertansiyon tedavisi, ileri uzmanlık ve multi disipliner yaklaşım gerektiren bir hastalıktır.  Ciddi bir hastalık olan PAH’ta ilerlemeyi durdurmak üzerine tesirli ilaçlar mevcuttur. Ayrıyeten bu hastalığın gidişatı ve durdurulması üzerine klinik araştırmalar yapılmaktadır. Her hastanın hastalığının şiddeti, gidişatı ve ilerlemesi farklıdır. Erken teşhis ve tedavi pulmoner hipertansiyonun ilerlemesini sınırlamak için kıymetlidir. Tedavi alanında son 20 yılda yüz güldürücü gelişmeler yaşanmaktadır. Öncesinde yalnızca semptomlara yönelik tedavi mevcutken, günümüzde hastalığın altında yatan sebepler anlaşıldıkça buna yönelik moleküller bulunmuş ve bu yeni moleküller ile hastaların antrenman kapasitelerini artıran, hastaneye yatış durumu ve mevt oranlarını düşüren tedavi sonuçları elde edilmiştir. Bu alanda spesifik ilaçlar olmadığında, hastaların teşhisten sonraki ortalama ömür müddeti 2,8 yıl iken, son 20 yılda bu alandaki yenilikçi tedaviler ile teşhisten sonra ortalama hayat mühleti 9 yıla uzamıştır.”

Pulmoner Hipertansiyon hastalığı ve çeşitleri

Pulmoner Hipertansiyon hastalığı; pulmoner hipertansiyon, fizyopatolojik düzenekleri, histopatolojik özellikleri, klinik bulguları ve tedavileri çerçevesinde 5 ana küme altında sınıflandırılmıştır. Bunlar;

  1. Küme: Pulmoner arteryel hipertansiyon (PAH), 
  2. Küme: Sol kalp hastalıklarına bağlı PH, 
  3. Küme: Akciğer hastalıklarına ve/veya hipoksiye bağlı PH
  4. Küme: Kronik tromboembolik PH, 
  5. Küme: Sistemleri meçhul ya da çok faktörün neden olduğu PH.

Pulmoner arteriyel hipertansiyon (PAH) ise altta yatan akciğer ya da sol kalp hastalığı olmaksızın kalp ile akciğer ortasındaki atar damarlardaki kan akışını azaltan ve basıncı artıran, pulmoner hipertansiyonun alt kümesidir. Az sayıda hastada, altta yatan bir durum olmaksızın PAH gelişebilir, buna idiyopatik PAH denir. Bunun yanında; hastalıklarla alakalı (doğuştan gelen kalp hastalıkları, bağ dokusu hastalıkları, HIV enfeksiyonu, portal hipertansiyon, şistozomiyaz)  PAH cinsleri, ilaç uyuşturucu kullanımı ile alakalı ve de kalıtsal geçen PAH cinsleri bulunmaktadır.  

Hibya Haber Ajansı