Boyun Fıtığı Olup Olmadığımı Nasıl Anlarım?

Boyun ağrıları her yaşta hastayı etkileyen yaygın bir ağrı tablosudur. Hastalar boyun ağrısı olduğunda en çok boyun fıtığı olmaktan korkarlar. Halbuki boyun ağrılarının hayli kıymetli bir kısmı fıtıktan değil boyun etrafı kaslardaki ağrılardan kaynaklanır.

Baş ve gövde ortasında bulunan boyun bölgesi bu iki bölgeyi birbirine bağlar. Boyun omurları ortasından beyne giden damarlar, omurilik ve omurilikten çıkan hudutlar geçerler. Boyun etrafındaki kaslar, bağlar ve eklemler bedenimizin uzaysal pozisyonunu ayarlayan çok ölçüde alıcılar içerir. Hasebiyle uzunluğuna ilişkin sorunlarda kollara yayılan ağrı, istikrar bozukluğu, baş dönmesi üzere yakınmalar görülebilmektedir.

Boyun ağrılarının kıymetli bir kısmını kas ağrıları oluşturur. Boyunla bağlantılı kas kümeleri başın hareketini sağlayan kaslar, omuz boyun ortasında yerleşen kaslar ve kürek kemiği ile bağlı kaslar olarak sıralanabilir. Boyunla bağlı tüm bu bölgelerde gelişen kas spazmları ağrı olarak karşımıza çıkar. Kimi yumuşak doku romatizmalarında boyun bölgesi en fazla tutulan yerdir. Bölgesel kas romatizması olan “myofasial ağrı sendromunda” kas içindeki kasılma sonucu ortaya çıkan kan sirkülasyonunun bozuk olduğu alanlar önemli ağrı sebebi olmaktadır. “Tetik nokta” olarak isimlendirilen bu noktalardan kasın yerleşimine nazaran ağrı yayılımı sık görülmektedir. Tüm bu bahsedilen bölgesel ağrılar boyun fıtığı ile karışmaktadır ve ayrımının yeterli yapılması gerekir.

Boyun fıtığı varlığına dair en fazla görülen bulgulardan biri kola yayılan ağrıdır. Çoklukla ağrı tek kola yayılır. Dirseğe yahut ele kadar yayılabilir. Ağrı ile birlikte uyuşma, karıncalanma de eklenebilir. Hastalarda gece ağrısı olabilir. Hasta başını uygun bir postüre getirerek uyuyabildiğini söyler. Öksürme ve ıkınma üzere basınç artışı tapan durumlarda boyun ve koldaki ağrı artar. Kimi hastalar ellerini başına koyarak rahat ettiğini söyler. Zira bu postür uzunluğundan çıkan hududun kökünün genişlemesini sağlayarak hastaya rahatlık verir.

Uzunluğundaki ağrı künt ve yanıcı karakterde olabilir. Hasta hem başını öne eğdiğinde hem de üste baktığında ağrının arttığını fark eder. Uzunluğunun birtakım postürlerinde kola yayılan ağrı artar. Ellerde marifet kaybı ve elini aldığını düşürme üzere şikayetler bildirebilir.

Boyun ve kol ağrısı ile gelen hastalarda mümkün ağrı kaynakları, boyun, uzunluğundan çıkan sonlar, boyun ile bağlı kaslar, kürek kemiği etrafı kaslar ve omuz sorunları olabilir. Tabip tüm bu bölgeleri gözeterek muayene eder ve ağrı kaynağı hakkında bilgi edinebilir. Yapılan düzgün bir hudut muayenesi ile etkilenen hudut kökü hakkında fikir sahibi olunabilir.

Yardımcı teşhis usulü olarak direkt grafiler, MR ve EMG yapılabilir. Direkt grafide boyun eğriliğinin bilakis dönmesi durumunda o segmentte yahut bir alt yahut üst segmentte fıtık olabileceği akla gelebilir. Boyun düzleşmesinin boyun fıtığı ile ilişkilendirilmiş bir belirti olduğuna dair net bilgiler yoktur. MR tetkiki fıtıklaşmayı en düzgün gösteren usuldür. Lakin unutulmamalıdır ki boyun ağrısı olmayan şahıslarda de MR çekildiğinde fıtık imajı elde edilebilir. Gerçek olan muayene bulguları ile MR imgesinin örtüşmesidir. EMG tetkikinde hudut kökünün çıktığı bölgede bir sıkışma olup olmadığı ve bunun ne kadar ağır bir sıkışma olduğu hakkında bilgi toplanabilir.

Her boyun fıtığı ameliyat mı olmalıdır? Bu türlü bir mecburilik yoktur. Lakin sıkışan hudut kökünün beslediği kasta kısmi felç oluşmuşsa mümkün olduğunca süratli ameliyat edilmesi ve sıkışıklığın kaldırılması gerekir. Bu nedenle boyun ağrılı bir hastanın nörolojik muayenesinin büyük bir dikkatle yapılması temeldir.

Ameliyat gerekliliği yoksa ödem giderici tedaviler ile hudut üzerine baskının azaltılması, kas gerginliğinin giderilmesi gerekir. İlaçlardan faydalanılabileceği üzere, fizik tedavi formülleri, akupunktur, elektroakupunktur, nöralterapi, proloterapi üzere teknikler kullanılabilir. Kola yayılan ağrı varlığında kısa periyodik boyun korseleri önerilebilir. Ağrı denetim altına alınır alınmaz boyun etrafı kaslarını güçlendirici idmanlar, germe idmanları süratle hastaya başlanmalıdır. Böylelikle doğal bir korse oluşturulabilir. Bir öbür basamak da hastanın çalışırken uygun postürü koruyarak çalışmasıdır. Boynuna yük bindirecek hareketlerden sakınmalıdır. Örneğin; uzun mühletler öne yahut üste bakarak sabit çalışmak, kulakla omuz ortasına telefon sıkıştırıp uzun mühletler konuşmak, ağır kaldırmak, uzun müddetler bilgisayar/tablet/telefon oyunu yahut çalışması yapmak üzere.

Sıhhatle kalmanız dileğiyle.