Çocuklarda Teknoloji Bağımlılığı

Dijital Çağın Dijital Ebeveyni Olmak

Elinden tableti düşürmüyor…

Vermezsem ağlıyor, huysuzluk yapıyor…

Süre sonu koyuyorum ancak uymuyor…

Ekrandan başını kaldırmıyor ki…

Neler izlediklerini nasıl denetim edebilirim ?

Ben ne oynadıklarından anlamıyorum ki…

Yemeğini yerken bile telefon ya da tabletini bırakmıyor.

Merhabalar, bu yazımda çocuklara şuurlu teknoloji kullanımı nasıl öğretilmeli? , nelere dikkat edilmeli?, dijital ebeveynlik nedir ve nasıl olunur? Sorularına yanıt veriyor olacağım.

EBEVEYNLER NELER YAPMALI ?

Günümüz dijital çağın çocukları olan, nerede ise teknolojiye bizden daha hâkim olan evlatlarımızı ekranlardan büsbütün uzak tutmak, hiç tanıştırmamak, kullanmalarına müsaade verememek mümkün mü? Elbette ki HAYIR ! O vakit NE YAPILACAK?

  • Çocuklar, ebeveynlerini rol model alarak öğrenirler. Bu nedenle yapılması gereken birinci şey, söylediklerinizi sizin de uygulamanızdır. Zira çocuklarınız sizi taklit edecek ve sizden gördüklerini yapacaklardır. Bu nedenle ‘’Dijital Çağda Bağımlı Birey Olmamak’’ isimli yazımı okuyarak sizler de kendiniz için farkındalık oluşturabilir ve yapılması gerekenleri okuyabilirsiniz.

  • Yaşlarına nazaran değişen boş vakit mühletleri planlanmalı ve ekran mühleti belirlenmelidir. Mühlet sonu çocuklara yaşlarına uygun olacak formda öğretilmelidir.

  • Ebeveynler kendi ortalarında kararlı ve dengeli olmalıdır.

  • Alınan kararlar ya da müddet sonları için istisna uygulanmamalıdır, zira çocuklar istisnaları çok sever ve araladığınız o kapıyı sonuna kadar açmak isterler.

  • Ekransız halde geçirilecek müddetler de kesinlikle çocuğun hareket edebileceği, sosyalleşeceği ve yapmaktan keyif aldığı bir aktifliğe yer verilmelidir.

  • Yatma saatinden 1 saat evvel teknolojik aygıtlardan uzaklaşılmalı mümkünse kapatılmalı ve kaldırılmalıdır.

  • Ailecek birlikte vakit geçirilmeli. Bu, günün genel özetini yapmak, yarının yapılacakları ya da tatil günlerinde yapılması istenenleri konuşmak ve planlamak, masal ya da kıssa okumak, aile oyunları oynamak, kitap okuma saati yapmak ve gibisi şeyler olabilir. Lakin, buradaki kıymetli nokta, hiçbir teknolojik alete bu mühlet zarfında bakılmıyor olmasıdır !

  • Çocuk odasına ekran (tv, tablet ve telefon vb. ) sokmayın var ise çıkarın. Bilhassa ergenlik periyoduna kadar odalarına ekran bulunmaması çocukların gelişimleri için daha doğrudur.

  • Yatağa ekran ile girmesine müsaade verilmemeli ve örnek olmak ismine sizlerde yatağa ekran ile girmemelisiniz.

  • Ekran kullanımını yasaklamayın fakat kurallar koyun. Örneğin, aygıtların dijital sıhhat ve rehberlik kısımlardan vakit sınırlayıcıları oluşturun.

  • Zamanının birçoklarını ekran ile geçiren bir çocuğun bu alışkanlığını birden bırakması imkânsızdır bu sebeple sabırla ve adım adım ilerlemeniz gerektiğini unutmayın.

  • Dijital ebeveyn olun !

*Ekran Kullanımı için Vakit Formülü*

Her yaştaki çocuk için uzmanların belirlediği en uzun periyodik ekran kullanım müddeti mevcuttur. Lakin, pratik olarak hangi yaştaki çocuğun ne kadar ekrana maruz kalabileceğine yönelik bir formül vermek gerekir ise kısaca;

çocuğun yaşı * 10 dakika

Şeklinde özetleyebiliriz. Yani, 6 yaşındaki bir çocuk için 6 * 10 = 60 dakika ekran kullanım müddeti belirlenebilir. Bu müddetin bitimine 10 dakika kala çocuklar müddetin bitimi ile ilgili bilgilendirilmeli ve 5 dakika kala son hatırlatma yapılmalıdır ve sonrasında heyete uyulmalıdır.

Dijital Ebeveynlik Nedir?

UNUTMAYIN, çocuklarınızdan daha uygun bilmediğiniz hususlar karşısında çocuklarınızı korumakta yetersiz kalırsınız. Çocuklarınızı teknolojik aygıtlara bağımlı birer birey olmasını önlemek için öncelikle sizin bu bahiste şuurlu olmanız gerekmektedir. Bu neden ile dijital ebeveyn olmanız bu süreçte en kritik husustur. Dijital ebeveynlik kavramı, temel seviyede dijital araçları kullanmayı bilen ve tanıyan, dijital ortamlardaki risk faktörlerini ve sağlanabilecek imkanları farkında olarak çocuğuna rol model olan teknolojik gelişmeleri takip eden ebeveynler için kullanılan bir kavram olarak tanımlanabilmektedir.

Yaşlara Nazaran Dijital Aygıtları Kullanma

Bebeklik devir: 0-2 yaş periyodundaki çocukları ekrana maruz bırakmak çocuğunuzun ağzını ve burnunu kapatıp nefes almasını beklemek kadar tehlikelidir. Nefes alamayan çocuğun başına neler gelebileceğini bir düşünün… İşte teknoloji karşısında savunmasız şeklide bırakılan çocukların beyin gelişimleri için de tıpkı şeyleri düşünebilirsiniz.

Okul Öncesi Devir: Artık daha hareketli, daha meraklı ve daha özgür olmak isteyen çocuklar ile karşı karşıya kaldığımız bu devirde çocuklar ile başa çıkabilmenin yolu tablet ya da telefonlar mıdır? Pekala, artık sussun diye, anne ya da babasını rahat bıraksın diye yahut oyalamak için ekranlar ile baş başa bıraktığımız çocukları daha sonra o ekranlardan nasıl kaldırabiliriz? Aslında yapılacak şey belirli. Çocuklarımızın yaşına uygun olan ve gelişim süreçlerine hitap eden oyuncakları çocuklarımıza sunmak, cümbüş ile birlikte çocuklar da düşünme ve sorgulama yeteneği oluşturacak programları evvel bizim ebeveynler olarak izleyerek çocuklar ile tanıştırmamızdır. Elbette bu tanışma sürecinin bir sonu olmalı, çocuk tüm boş vakit faaliyetini verimli şeyler izlediği için ekran başında geçirmemeli ve bu müddet zarfında ebeveyn nezareti devam etmelidir.

İlkokul Periyodu: Bu periyottaki çocuklar için gerçek ve hayal ayrımını yapmak güç olabilmektedir. Bu neden ile çocuklarınıza ekranda gördükleri her şeyin gerçek olmadığı anlatmalı, merakları giderilmeli ve sorularına sabır ile karşılık verilmelidir.

Ergenlik Devri: Kızınız ya da oğlunuzun gece saatlerine tahminen de sabahlara kadar size haber vermeden, nerede olduğunu ve kimler ile görüştüğünü size söylemeden dolaşmasına müsaade verir misiniz? Yanıtınız her ne olursa olsun, aslında EVET! Zira birçok ebeveyn, ergenlik periyodundaki çocuklarının internette nerelerde gezindiğini? , neler yaptığını?, hangi oyunları oynadığını? ya da kimler ile görüştüğünü? Bilmiyor… Çocuklarınıza oynadığı oyunları sorun, anlatmalarına müsaade edin, onları geçiştirmeyin, dinleyin, sıkılsanız saçma bulsanız da merak ile dinleyin, Zira o sırada çocuğunuz size kendi dünyasını açıyor. Hatta kimi oyunları oynarken ona eşlik etmeyi ve bir arada oynamayı teklif edin ! İşte o vakit, onların nerede, kimler ile neler yaptığını öğrenmek için bahtınız olabilir.

Çocuklar için 3 temel Uyarı

  1. İnternetteki her bilginin hakikat olmadığı,

  2. Ebeveynlerinden habersiz olarak özel bilgilerin hiçbir uygulama için verilmemesi gerektiği ve

  3. İnternette yazdığı ya da paylaştığı her şeyin orada kalacağı ve silinmeyeceği bilgisi ebeveynler tarafından çocuklara anlatılmalıdır.

Eğer, çocuklarınıza şuurlu teknoloji kullanımını öğretmekte zorlanıyor, problemler yaşıyor ve dijital ebeveynlik konusunda dayanak almak istiyorsanız ya da neler yapmanız gerektiği ile ilgili bilgilenmeye muhtaçlık duyuyorsanız benim ile buradan ya da [email protected]adresinden irtibata geçebilir ve aklınızdaki soruları her vakit fiyatsız olarak sorabilirsiniz. Sağlıcakla…