Çocuklukta yapılan aşılar menenjitten koruyor

Yüksek ateş, ense sertliği, baş ağrısı ve şuur bozukluğu üzere belirtiler gösteren menenjitin, vaktinde tedavi edilmediğinde işitme kaybı, kalıcı nöbetler, zihinsel bozukluklar ve felce neden olabildiği bildirildi. Her yıl binlerce çocuk, bu hastalık nedeniyle kalıcı sıhhat sorunu yaşıyor. Çocukluk çağı aşılarının vaktinde yaptırılması sonradan meydana gelebilecek büyük sıhhat sıkıntılarını önlediği için anne babaların bu hususta dikkatli olması değerli. Menenjitin son vakitlerde 60 yaş üzerinde sık görülmeye başlandığını anlatan Nöroloji Uzmanı Dr. Cem Ortaçbayram, yüksek ateş, ense sertliği, bilişsel bozukluklar ve nöbet üzere belirtilerin olması durumunda vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerektiğini söyledi.

BULANTI VE KUSMA BELİRTİLER ORTASINDA

Hastalığa neden olan etmenlerin bakteriler, virüsler ve mantarlar olarak sıralandığını, bu etmenlerin beyne kan yoluyla, kulak, sinüs ya da kemiklerdeki enfeksiyonlardan, delici ve kesici alet yaralanmaları ya da tıbbi müdahaleler yoluyla ulaştığını anlatan Dr. Cem Ortaçbayram, şöyle devam etti: “Bakteriyel menenjitli hastaların yaklaşık yüzde 40’ında üst teneffüs yolu enfeksiyonuna rastlanır. Bakteriyel menenjit olguları daha çok sonbahar sonu, kış ve ilkbahar başlangıcında görülür. Üst teneffüs yolu enfeksiyonları farenjit (yutkunma zahmeti ve boğaz ağrısına yol açan rahatsızlık), tonsillit (bademcik iltihabı) halinde olabilir. Hastaların yüzde 10- 15’inin öyküsünde orta kulak iltihabı bulunur. Baş travmaları ve baş kemiği kırıklarından sonra da menenjit ihtimali artar.”

Menenjitin; öksürme, hapşırma, öpüşme ya da tabak, çatal üzere ortak mutfak eşyalarını kullanma yoluyla bir bireyden başkasına bulaşabildiğine dikkat çeken Dr. Ortaçbayram, epeyce geniş bir yelpazeye yayılan oburu işaretleri şöyle sıraladı: “Şiddetli baş ağrısı, boyun tutulması, parlak ışığa bakamama, sersemlik ve tepkisizlik hissi, şuur bulanıklığı, havale, soğuk el ve ayaklar, titreme, süratli soluk alıp verme, bulantı ve kusma ile deride döküntülerin yanı sıra eklem ve kas ağrıları da menenjit nedeniyle ortaya çıkan şikayetler ortasında. İki yaşından küçük çocuklarda göbeğin üst kalkık olması ve başın geriye gerçek bükülmesi, inleme halinde ağlama, bıngıldağın çok gergin ya da şiş olması ile bedenin kaskatı olması durumu da akla menenjiti getirmeli, vakit kaybedilmeden doktora başvurulmalı.”

Menenjit teşhisinin, hasta hikayesinin dinlenmesinin akabinde kan ve idrar analizleri ile beyin omurilik sıvısı örneğinin incelenmesi, tomografi ve MR görüntülemeleri ile konulduğunu ve menenjitte vakit kaybına tahammül olmadığını vurgulayan Dr. Ortaçbayram, “Menenjit acil bir hastalıktır ve menenjit düşünülen hastada tedavi çabucak başlanmalıdır. Antibiyotik tedavisine başlamak için kan tetkiklerinin sonuçlanması beklenmemelidir. Hastalar meskeninde yahut poliklinikte tedavi edilmemeli, hasta hastaneye yatırılarak, dış etken ve uyanlardan uzak tutulmalıdır. Test sonuçlarına nazaran kullanılan farklı bir antibiyotik ile tedaviye devam edilebilir. Kişinin yaşına ve risk faktörlerine bağlı olarak 7-21 gün ortasında değişen mühletle antibiyotik kullanılır. Ayrıyeten terleme ve kusma nedeniyle kaybedilen sıvı da yerine konur. Kimi durumlarda beyindeki ödemi azaltmak maksadıyla kortizon tedavisi de uygulanabilir.” diye konuştu.

ÇOCUKLUK AŞILARI İHMAL EDİLMEMELİ

Çocukluk çağında yapılan karma aşıların menenjite neden olan birçok bakteri ve virüse karşı koruyuculuk sağladığını kaydeden Dr. Ortaçbayram, “Çocukluk çağı aşıları olarak 2, 4 ve 6. aylarda uygulanan, 1 yaş sonrası tekrarı yapılan zatürre (pnömomok) aşısı ile 2, 4 ve 6. aylardaki uygulaması 18. ayda yinelenen beşli karma aşıdaki hemofilus influenza aşısı ile iki değerli menenjit etkenine karşı bebekleri koruyabiliriz. Fakat aşı olmalarına rağmen menenjit belirtileri görülmesi halinde de hiç vakit geçirilmeden hastaneye başvurulmalı.” dedi.

Çocukların yanı sıra menenjitin 16-25 yaş ortasındaki gençlik devrinde ve 60 yaşından sonra da yaygınlaşabildiğine dikkat çeken Dr. Cem Ortaçbayram, “Bağışıklık sistemi gelişmediği için çocuklar için en tehlikeli hastalıkların başında menenjit geliyor. Lakin dalağı hasarlanan ya da alınan şahıslar ile uzun vadeli hastalık yaşayan, bağışıklık sistemi bozukluğu olan bireyler de risk altında” diye konuştu. Vakit zaman hastalığın vefata de yol açtığına işaret eden Dr. Ortaçbayram, “Menenjit vaktinde tedavi edilmezse işitme kaybı, felç, kalıcı nöbetler ve zihinsel meselelere neden oluyor. Bu hasarların boyutu ise hastanın yaşı, altta yatan öbür hastalıkların varlığı ve tedaviye başlama vaktine nazaran değişiyor.” sözlerini kullandı.