Demir eksikliğinin 10 işareti

Demir eksikliği, dünyadaki en yaygın beslenme bozukluklarından biridir. Dünya Sıhhat Örgütü’ne nazaran Avrupa’da son derece yaygın olan tek beslenme yetersizliğidir. Dünyada iki milyar insanın demir eksikliği yaşıyor olabileceği kestirim edilmektedir ve bu, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 30’udur.

Demir, beden için birçok hayati vazifede yer alır. Kâfi demir olmadan bedende birçok fonksiyon bozulabilir. Demirin birincil rolü hücrelere kandaki oksijeni taşımaktır. Demir, kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve tüm bedene oksijen taşıyan protein olan hemoglobinin değerli bir bileşenidir.

Bedende kâfi demir yoksa, gereğince sağlıklı oksijen taşıyan kırmızı kan hücreleri üretilmez. Demir eksikliği anemiye neden olabilir, bu da bedeninizde çok az hemoglobin olduğu manasına gelir.

Çocuk doğurganlık çağındaki bayan, adet sırasında kaybedilen kandan ötürü demir eksikliği açısından daha yüksek risk altındadır. 19 ila 50 yaşındaki bayanlar için çoklukla önerilen günlük demir ölçüsü 18 miligramdır. Gebe bayanlar günde 27 miligram tüketmelidir. Yetişkin erkekler ise günde yalnızca 8 mg demire gereksinim duyar.

İki çeşit demir vardır: Hayvansal kaynaklardan elde edilen hem demir ve bitki kaynaklarından hem olmayan demir. Hem demir kan tarafından daha kolay emilir. Demir açısından varlıklı yiyecekler ortasında kırmızı et, karaciğer, fasulye ve ıspanak üzere koyu yapraklı yeşillikler bulunur.

Demir eksikliğinin belirtileri şiddetine, yaşınıza ve mevcut sıhhat durumunuza bağlı olarak değişebilir. Birtakım durumlarda; beşerler hiçbir belirti yaşamaz. Birden fazla insan, rutin bir kan testi yaptırana kadar hafif anemisi olduğunu fark etmez.

Yetersiz demir düzeyleri tüm bedene ziyan verebilir. İşte demir eksikliğinizin olabileceğinin işaretleri.

SOLGUN CİLT

Beşerler size yorgun göründüğünüzü ve biraz dinlenmeye gereksiniminiz olduğunu söylüyor mu? Şayet öyleyse, demir eksikliği yaşıyor olabilirsiniz. Diş etlerinizin, dudaklarınızın ve göz kapaklarınızın altının soluk olduğunu da fark edebilirsiniz.

Hemoglobin cilde pembemsi rengini verir, bu nedenle düşük düzeyler cildin daha açık olmasına neden olur. Kırmızı kan hücrelerinde demir azaldığında, cilt solgunlaşır. Daha açık derili bireylerde bunu tespit etmek daha kolay olabilir, lakin cilt tonunuz ne olursa olsun, alt göz kapağınızın içindeki alan olağandan daha açıksa, bu demir eksikliğinin bir işareti olabilir.

Bunun haricinde dudaklarınızın içi ve diş etleriniz olağandan daha az kırmızıysa, hatalı düşük demir düzeyleri olabilir.

GEÇMEYEN YORGUNLUK

Yorgunluk, demir eksikliğinin en yaygın belirtilerinden biridir, zira bu, bedeninizin oksijeni hücrelere taşımada sorun yaşadığı ve münasebetiyle güç düzeyinizi etkilediği manasına gelir. Demir eksikliği yaşayan beşerler ekseriyetle halsiz, zayıf ve konsantre bozukluğu hissederler. Yorgunluk pek çok durumun işareti olsa da, gereğince dinlenmeyle geçmezse, demir düzeyinizi denetim ettirmeyi düşünebilirsiniz.

Yaşadığınız yorgunluk hissi, bedeninizin oksijeni hücrelerinize taşımada sorun yaşadığı manasına gelir, bu nedenle güç düzeyinizi tesirler. Yorgunluk ekseriyetle ağır, çağdaş bir ömrün olağan bir kesimi olarak kabul edildiğinden, demir eksikliğini tek başına bu semptomla teşhis etmek ekseriyetle zordur.

NEFES DARLIĞI

Kâfi kırmızı kan hücresiniz yoksa, akciğerlerinize gereğince oksijen taşınamayabilir. Asgarî efor gerektiren bir aktiviteyi yaptıktan sonra bile nefessiz hissedebilirsiniz ve dayanıklılığınızın berbata gittiğini görebilirsiniz.

Ne kadar derin nefes alırsanız alın, oksijen düzeyiniz düşükse, kendinizi nefessiz hissedersiniz. Sonuç olarak, bedeniniz daha fazla oksijen almaya çalıştıkça nefes alma süratiniz artacaktır. Olağanda meselesiz yaptığınız şeyleri yaparken nefessiz kaldığınızı fark ederseniz, örneğin bir kat merdiven çıkarken nefessiz kalısanız, bunun nedeni demir eksikliği olabilir.

SIK HASTALANMA

Geçmeyen bir soğuk algınlığınız varmış üzere hissedebilirsiniz. Araştırmalar, demir eksikliği olan şahısların tipik olarak daha zayıf bağışıklık sistemine sahip olduğunu göstermiştir. Bu nedenle enfeksiyon geliştirmeye daha yatkındırlar.

Demir, sağlıklı bir bağışıklık sisteminde kıymetli bir rol oynar. Bu nedenle daha düşük demir düzeyleri, bedeni enfeksiyonlara karşı daha hassas hale getirebilir. Kırmızı kan hücreleri, oksijenin dalağa taşınmasına yardımcı olur, bu da enfeksiyonlarla uğraş edilebilecek bir yerdir. Kırmızı kan hücreleri ayrıyeten enfeksiyonla savaşan beyaz kan hücrelerini barındıran lenf düğümlerine oksijen taşır. Demir eksikliği durumunda, beyaz kan hücreleri de üretilemez ve daha evvel üretilenler de gereğince oksijen almadığı için o güçlü olmaz. Bu da kişiyi enfeksiyonlara karşı daha hassas hale getirir.

KIRILGAN TIRNAKLAR

Çok kırılgan tırnaklar bir eksiklik belirtisi olabilir. Demir eksikliğinin daha az yaygın bir belirtisi, koilonychia ismi verilen bir durum olan kırılgan yahut kaşık halindeki tırnaklardır. Bu, çoklukla kolay kolay kırılan tırnaklarla başlar. Demir eksikliğinin ilerleyen basamaklarında, tırnakların orta kısmının ve kenarlarının yuvarlak bir görünüm aldığı kaşık formunda tırnaklar oluşabilir. Lakin, bu çok az bir belirtidir ve çoklukla yalnızca ağır demir eksikliği anemisi hadiselerinde görülür.

ÇARPINTI

Dikkat alımlı kalp atışları, demir eksikliği anemisinin öteki bir belirtisi olabilir. Hemoglobin, bedende oksijenin taşınmasına yardımcı olan kırmızı kan hücrelerindeki proteindir. Demir eksikliğinde, düşük hemoglobin düzeyleri, kalbin oksijen taşımak için daha fazla çalışması gerektiği manasına gelir.

Kalbinizin sistemsiz bir formda attığını yahut çarptığını hissedebilirsiniz. Bu, birkaç saniye yahut dakika sürebilir. Kalp çarpıntısı yaşamanızın nedeni, kalbin kanı bedende dolaştırmak için daha çok çalışması gerektiğidir.

Uzun süren demir eksikliği çok çalışan bir kalp, sistemsiz kalp atışları, kalp hırıltısı, genişleme ve hatta kalp yetmezliğine varabilen problemlere neden olabilir. Bununla birlikte kalp sorunlarınız olduğunu biliyorsanız, demir eksikliği mevcut kalp sorunlarınızı daha da kötüleştirebileceğinden demir düzeyinizi denetim ettirmeniz değerlidir.

HUZURSUZ BACAK SENDROMU

Demir eksikliği olan kimi bireylerde, bacakları hareket ettirmek için güçlü bir dürtüye neden olan huzursuz bacak sendromu gelişir. Dürtü ekseriyetle bacaklarda uyumayı zorlaştıran tatsız, hareket hissi ile gelir.

SAÇ DÖKÜLMESİ

Demir eksikliği, bilhassa anemiye dönüştüğünde saç dökülmesine neden olabilir. Saç kökleri gereğince oksijen almadığında, dinlenme etabına geçer ve saç dökülür ve anemi iyileşene kadar tekrar büyümez. Günde yaklaşık 100 saç teli dökülmesi olağandır. Lakin saç dökülmenizin çok olduğunu ve saçlarınızın tekrar uzamadığını fark ederseniz, bu demir eksikliğinin bir işareti olabilir.

AĞIR BAŞ AĞRILARI

Baş ağrısının pek çok mümkün nedeni vardır, lakin sık tekrarlayan baş ağrıları ve baş dönmesi demir eksikliğinin bir işareti olabilir. Bu belirti başkalarından daha az yaygın üzere görünmektedir ve çoklukla baş dönmesi ile birlikte yaşanır. Demir eksikliği olan bir beden, başka dokulardan evvel beyninize oksijen götürmeye öncelik verecektir. Lakin o vakit bile, beyniniz ülkü olarak alması gerekenden daha az oksijen alacaktır ve reaksiyon olarak beynin arterleri şişerek baş ağrısına neden olabilir.

LİSAN VE AĞIZDA ŞİŞLİK

Şişmiş, iltihaplı, soluk yahut garip görünen pürüzsüz bir lisan demir eksikliğinin belirtilerindendir. Demir eksikliğindeki düşük hemoglobin, lisanın solmasına neden olurken, düşük miyoglobin düzeyleri ağrılı yahut pürüzsüz olmasına ve şişmesine neden olabilir. Düşük demir düzeyi ayrıyeten kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve lisanı oluşturan kas üzere kas sıhhatini destekleyen bir protein olan miyoglobin düzeylerini azaltabilir. Sonuç olarak, demir eksikliği olan birçok insan, ağrılı, iltihaplı ve garip görünen pürüzsüz lisandan şikayet eder.

Demir eksikliği ayrıyeten ağız kuruluğu, ağız kenarlarında çatlaklar yahut ağız yaralarına neden olabilir.