Doktorum yazıyor: Covid-19 ya da koronavirüs hadisesine doğru mu bakıyoruz?

BÜYÜK RESMİ GÖRMEK Mİ MİKROSKOPTAN BAKMAK MI?

2019 yılından beri umutla bitmesini beklediğimiz koronavirüs salgını ne yazık ki daha uzun müddet bizimle kalacak üzere görünüyor. Tıp dünyasının yıllardır bildiği fakat son 20 yıla kadar hiç salgına yol açmamış bir virüs artık en değerli sıhhat meselemiz oldu. Öldürme suratı öteki üst teneffüs yolu virüslerinden çok yüksek olmasa da bulaşıcılığı daha fazla ve mutasyonlarla da bulaşıcılığı arttığı için sonuçları yıkıcı oluyor.

Yirmi yıldan kısa bir müddet önceye kadar koronavirüs, insanlarda hafif derecede hastalığa neden olan bir virüs olarak değerlendirildiği için çokça araştırma yapılmamış bir alandı. 2003 yılında Çin’deki SARS salgınının ardındaki etkenin bir koronavirüs olarak belirlendiği vakte kadar tehlikeli görünmüyordu. Bundan 10 yıl sonra öteki bir koronavirüs tipi, MERS salgınıyla tekrar dünyanın gündemine oturdu ve artık de öbür bir koronavirüs tipi neden olduğu salgınla dünyanın kâbusu oldu.

Virüsler neredeyse kusursuz şeylerdir. Canlıdırlar lakin canlı da değildirler, uygun ortamı bulana kadar bekleyebilirler. Bedenimizi kullanıp çoğalırlar ve çokça da mutasyona uğrarlar kendilerini ortama adapte ederler. Fakat natürel yararlandığı organizmayı hasta edip öldürünce serüvenleri bir bakıma bitmiş olur. Virüsler bulaşmak ve çoğalmak için canlı organizmalara gereksinim duyarlar, canlı olmayan ortamlarda bir müddet bekleyebilirler fakat süratle azalırlar ve bir mühlet sonra yok olurlar. Salgının başında aldığımız her şeyi yıkamamız, dezenfekte etmemiz bir paranoyadan öteki bir şey değildi. Eşyalarda virüs gösterilse bile bulaş yolu olarak kıymet arz etmez. En değerli bulaşma yolu beşerden beşere bulaştır ve tüm tedbirler de bu istikamette alınmalıdır.

Tarih boyunca dünyada pandemiler olmuştur, en bilineni veba salgını ve İspanyol gribidir. Çok şükür ki hiçbir pandemi insan ırkının yok olmasına neden olmamıştır, çekilen acılar tarihteki yerini alsa da.

Herkesin bir iki araştırma yapıp kendini uzman sayabildiği günümüzde, bilgi kirliliği de eklenince komplo teorileri de çok ilgi cazibeli geliyor insanlara. Halbuki virüslerin harika adaptasyon yetenekleri, bedenimize yapabildikleri tüm komplo teorilerini yarı yolda bırakır. Bir bilim insanı olarak bilim, beni komplo teorilerinden daha çok heyecanlandırıyor.

Aşı ya da toplumsal bağışıklıkla salgın durumunun önüne geçmek birinci maksat ve bunun içinde hala elimizde birebir tedbirlerle devam etmekten öteki bir seçeneğimiz yok: Maske, uzaklık ve hijyen.

Dr. Gülsüm UYSAL