İnsan Sevdiğine Küser (Mi)?

“İnsan sevdiğine küser” derler. Aslında bu kelamda haklılık hissesi vardır. Hayatımızda kıymet verdiğimiz beşerler bizi hayal kırıklığına uğrattıklarında onlara gücenir ve sesiz kalmayı tercih edebiliriz. Bedel verdiğimiz kişinin de bize kıymet vermesini ve bizi anlayıp, ciddiye almasını bekleriz. Bu beklentini karşılanmadığına inandığımızda o bireyden kendimizi çekeriz. Yapılan aksiyonu o bireyden beklemediğimiz için inciniriz. İncinmenin sonunda da hislerimizi soğutmak ve sakinleşip olayın muhasebesini yapmak son derece doğal bir davranıştır. Lakin küskünlük gereğinden fazla sürdüğünde manasını ve hedefini aşarak bağlantıda kopmalara neden olur. Gereksiz uzunluğa sahip küskünlükler manipülasyon ve ceza maksadı da taşıyabilir.

Küsmek aksiyonu de birçok davranış üzere öğrenilmiş davranışlardandır. Çoğunlukla çocukluk devrinde anne babaların bağlantılarında küskünlüğe yer vermesi ya da çocuklarına karşı küskünlük göstermeleri sonucunda çocuklarına olumsuz örnek teşkil edebilirler. Çocuğa küsmenin çocuğu reddetmek manasına geldiğini ve bunun çocuğa davranışlarını durdurması ismine yarar sağlamadığı üzere tasa düzeyini arttırıp, değersizlik niyetine neden olduğunu unutmamak gerekir. Gerçekten çocuğunuza küstüğünüzde “ancak benim istediğim biçimde davranırsan seni kabul eder ve severim” iletisi vermiş olursunuz. Natürel ki yaşanan olayın sıcaklığı ile biraz sessiz kalma gereksiniminiz doğmuş olabilir. Sonuç itibariyle çocuklarınız hayatınızda yer alan en çok kıymet verdiğiniz varlıklardır. Hasebiyle onlara kırılmanız ya da içerlenmeniz kabul edilebilir. Lakin bu türlü bir durumda çocuğunuza küsmek yerine “yaptığın davranıştan dolayı nitekim üzgün ya da kızgın hissediyorum, bu yüzden bana biraz vakit ver akabinde konuşalım” halinde açıklama yapılması kâfi olacaktır. Bu süreçte siz sakinleşene kadar irtibatı azaltabilirsiniz lakin çocuğunuza karşı büsbütün sırtınızı dönmeniz onu cezalandırmak manasına gelecektir. Bu durum onları önemli manada hatalı hissettirebilir. Onlar da sizi kırmamak ismine çok pasif bir hal alıp her davranışlarında onay beklentisi içinde olabilir ya da sevginin şarta bağlanmasının verdiği tesirle öfkelenip daha fazla sorun davranış üretebilirler. Ayrıyeten çocuk kendini kusurlu hissedeceğinden ileriki yaşantısında da bol bol alıngan bir yapı sergileme mümkünlüğü artar. Bu durum da toplumsal hayatı, arkadaşlıklar ve dostlukları son derece olumsuz halde tesirler. Yalnızlığa sebebiyet verir.

Bununla birlikte küsmeyi örnek alan ve işe yaradığına inanan çocuk bu davranışı anne ve babayı manipüle etmek maksadıyla da kullanabilir. Kendini zayıf ve çaresiz hisseden çocuk denetimi sağlamak ve anne babasının reaksiyonundan kaçınmak emeliyle kendini irtibata kapatıp, küsebilir. Bu sayede anne babasının vicdanına dokunabileceğini ve onların sakinleşebileceğini düşünür. Bilhassa çok fazla ceza beklentisi olan çocuklar sessiz kalarak karşısındakini yumuşatmayı deneyebilir. Bu yüzden çocuklarınızın yanlışlarını sohbet ederek suçlayıcı olmadan, utanmalarına sebebiyet vermeden anlatmanız gerekmektedir. “Bunu neden yaptın, ne hissettin, pekala sence bunu yapmanın sonuçları neler olabilir, bir daha tıpkı durumla karşılaştığında sorunu nasıl çözebilir, nasıl reaksiyon verebilirsin” üzere soru karşılıklarla sorunlar üzerinde sohbet etmek aktif usullerdendir.

Birebir durum istekleri gerçekleşmeyince anne babasına kızan çocuklarda da görülür. Bu sayede anne babaya kendini acındıracağına inanan çocuk şayet istediğini elde ederse küsmeyi bir tahlil yolu olarak görerek sık sık kullanmaya başlar. Bu yüzden ebeveynlerin bu durumların farkına vararak çocuklarının gayelerine ulaşmalarına mani olmaları gerekir. Çocuğunuz istediği olmadığı için size küstüğünde dayanamayıp isteklerini birer birer gerçekleştiriyorsanız bu metoda her keresinde başvurmaları mümkündür. Bu yüzden çocuğunuz sizinle bağlantısı kestiğinde “bana kızgınsın ve konuşmak istemediğini görüyorum, bunu anlıyorum. Sen hazır olduğunda konuşabiliriz. Ancak sessiz kalman sonucu değiştirmeyecek” biçiminde açıklama yapabilirsiniz.

Bazen anne babalar da çocuklarına karşı kusur yapabilir. Şayet çocuğunuz bunun sonucunda size gücendiği için küskün duruyorsa ondan yanlışınız için özür dilemeniz süper bir davranış olacaktır. Zira bu durumda gücenmesinin sebebini anne babasına verdiği bedel ve sevgiden kaynaklı olduğunun unutulmaması gerekir. Ondan özür dileyerek hem ona verdiğiniz pahası ve duyduğunuz saygıyı göstermiş olur hem de özür dileme konusunda ona örnek olmuş olursunuz

Sonuç olarak küskünlük karşı tarafı manipüle etme maksadıyla kullanılmadığı yalnızca gücenme manası taşıdığı sürece kabul edilebilir bir süreçtir. Fakat gaye istekleri elde etmek, ilgiyi toplamak ise o vakit buna müsaade edilmemesi gerekir.