Kanser

Kanser terimi birinci olarak yunanlı doktor hipokrat tarafından (M.Ö. 460-370) tanımlanmıştır. Kanserin kaynaklandığı doku yahut organa nazaran bir çok çeşidi vardır. Lakin hepsinin temelinde denetim edilemeyen hücre bölünmesi vardır. Tüm doku ve organlarda kanser gelişim süreci birebirdir. Olağan koşullarda bedenimizdeki sağlıklı hücrelerin bölünmesi, çoğalması hücrenin çekirdeğinde bulunan DNA tarafından denetim edilmektedir. Belli sayıda bölünme sonrası hücre vefatı gerçekleşir. Buna apoptozis (programlı) hücre mevti denir. DNA da meydana gelen hasar sonucu hücre bölünmesi denetim edilemez. Çok çoğalan hücreler organ ve dokularda birikerek tümör dediğimiz kitleleri oluştururlar. Tümörlerin tümü kanser değildir. Kapsülü olup kapsül dışına çıkamayan uzak doku ve organlara yayılım göstermeyen tümörlere yeterli huylu tümörler denir. Kapsülü olmayan kan ve lenf damarları ile uzak doku ve organlara giden tümörlere makûs huylu tümör (kanser) denir.
Kansere sebep olan DNA hasarı 6 temel değişim ile ortaya çıkar.
1- Büyüme sinyallerinin kendi kendine yetmesi.
2-Büyümeyi engelleyen sinyallere duyarsızlık.
3-Programlı hücre vefatından (apoptozis) kaçış.
4-Sınırsız çoğalma potansiyeli.
5-Çoğalan hücrelerin kanlanması. (Anjigenez)
6-İnvazyon ile metastaz.
Yakın vakitte bunlara ek olarak iki değişim daha ortaya konmuştur. Güç metobalizmasının tekrar programlanması ve immun yıkımdan kaçış,
Kanserin bu özellikleri kanser tedavisi açısından jedef olarak takip edilmelidir.

KANSERİN NEDENLERİ
Kanserin kesin nedenleri bilinmemektedir. Lakin birtakım risk faktörleri tanımlanmıştır. Bu risk faktörlerinin iki ana kümeye ayrılabilir.
1- Çevresel değiştirilebilir risk faktörleri
– Tütün ve alkol kullanımı
– Radyasyona maruz kalma
– Besinlerdeki kanserojen unsurlar
– Kimi mikroorganizmalar (virüsler)
– Güneş ışınlarına maruz kalma
– Deri, teneffüs yahut sindirim yoluyla bedene giren kimyasal hususlar.
2- Değiştirilemeyen risk faktörleri
-Yaş-> Birden fazla kanser çeşidi ileri yaşlarda görülür. Çocukluk çağından görülen kanserler (Lenfoma,lösemi) de vardır.
-Cinsiyet-> Prostat kanseri yalnızca erkeklerde görülür. Göğüs kanseri hem bayanlarda hem erkeklerde görülür, lakin bayanlarda risk çok daha fazladır.
-Aile Öyküsü-> Yakın akrabalardan birinde genç yaşta kanser görülmesi, birkaç jenerasyonla 3 yahut daha fazla şahısta birebir cins kanser görülmesi ailesel kanser riskini akla getirmektedir.
SIK GÖRÜLEN KANSER TİPLERİ (SIKLIK SIRASINA)

ERKEKLERDE
-Deri kanserleri
-Akciğer kanseri
-Prostat kanseri
-Kalın bağırsak kanseri
-Rektum kanseri
-Mide kanseri
-Pankreas kanseri

BAYANLARDA
-Deri kanserleri
-Meme kanseri
-Akciğer kanseri
-Kalın bağırsak kanseri
-Rektum kanseri
-Over kanseri
-Mide kanseri
-Pankreas kanseri
Son 20-30 yılda ortalama ömrün uzaması ve yaşlı nüfusunun artmasına bağlı olarak kanser hastalıklarının oranı artmıştır.

Yaygın görülen kanser cinslerinin insidans oranları coğrafik olarak hayli farklılaşmaktadır bu bir ölçüde genetik farklardan kaynaklanmaktadr. Bu bir ölçüde genetik farklardan kaynaklanmaktadır. Ayrıyeten çevresel ve beslenme farklılıklarından kaynaklanmaktadır. Bu faktörler potansiyel olarak değiştirilebilir. Bu nedenle bölgesel ve milletlerarası veritabanlarının oluşturulması kanserin etyolojisi ile ilgili bilgimizi geliştirmede kritiktir. Sonunda küresel olarak kanserin önlenmesi için hedeflenen stratejilerin başlatılmasına yardımcı olacaktır. Kansere bağlı mevt oranlarının ve 5 yıllık kanserli hastaların sağkalım oranlarının izlenmesi sıhhat hizmetinin eşit verilmediği bölgeleri tespit edecektir. Böylelikle sıhhat hizmetlerine ulaşım kolaylaştırılacak ve tedavi için kılavuz oluşturulacaktır.

KANSERİN BELİRTİLERİ
100 den fazla kanser tipi bulunmasından ötürü birinci belirtiler çok farklı olabilir.
En sık görülen kanser belirtileri
-Kilo kaybı-> Süratli kilo kaybı mide, yemek borusu pankreas üzere kanserlerde çoğunlukla birinci belirtidir.
-Halsizlik-> Kronik kan kaybı ile seyreden mide, bağırsak üzere kanserlerde halsizlik birinci belirti olabilir.
-Yüksek ateş-> Tüm kanserlerin son evresinde yüksek ateş görülebilir. Lenfoma ve lösemi üzere kanserlerde ateş birinci belirti olabilir.
-Kanama-> Bağırsak kanserlerinde dışkıda kanama mesane kanserlerinde idrarda kanama. Akciğer kanserlerinde balgam ve öksürük ile kan gelmesi
-Elle kitle gelmesi-> Göğüs kanserlerinde, lenf kanserlerinde yumuşak doku kanserlerinde birinci belirti ele gelen sert sistemsiz hudutlu kitle olabilir.
-Ciltteki benlerde yahut siğillerde boyut artışı yahut renk değişikliği-> Cilt kanserleri
-Dışkılama yada idrar yapmada zorluk-> Prostat ve rektum kanserlerinde
-Yutma güçlüğü-> Yemek borusu ve gırtlak kanserlerinde (ses kısıklığı)
-Deride iyileşemeyen yaralar-> Cilt kanserlerinde

KANSER TEDAVİSİ
Çağdaş kanser tedavisi multidisiplinerdir. Yani cerrahlar, medikal onkologlar, radyasyon onkologları, rekonstrüktif cerrahlar, patologlar, radyologlar ve primer bakım tabipleri tarafından koordineli bir halde verilen bakımı içermektedir.
Kanser biyolojisindeki tedavisini başarılı bir formda uygulamak için kıymetli olacaktır.
CERRAHİ TEDAVİ
-Primer tümörün cerrahi idaresi
-Bölgesel left nodlarının cerrahi idaresi
– Uzak metastazların cerrahi idaresi
KEMOTERAPİ
-Alkilleyici casuslar
-Antitümör antibiyotikler
-Antimetabolikler
-Bitkisel casuslar
HORMON TEDAVİSİ
-Prostat ve göğüs üzere hormona hassas kanserlerde
HEDEFLENMİŞ TEDAVİ
Kanser biyolojisinin son 10 yılda daha güzel anlaşılması moleküller tedavi alanının süratle gelişmesini tercih etti. Temel prensip olağan hücre ile kanser hücresi ortasındaki moleküller farklılıkları tespit edip yalnızca kanser hücrelerini hedeflemiş tedavileri geliştirmek
İMMUNOTERAPİ
Bedenimizde var olan ve kanser hücresini yok edebilecek antitümör immunteyi uyarmak