Kolesterol

Öncelikle sizlere kolesterolün ne olduğundan bahsetmek istiyorum .Kolesterol hayvanlarda ve insanlarda karaciğer tarafından sentezlenen bir unsurdur. Beden hücrelerinde de bulunmaktadır. Bu yüzden dışarıdan ekstra alınmasını istemeyiz . Plazma içerisinde bulunan lipitlere bakarsak; trigliserid, fosfolipit ve kolesterol olarak ayırabiliriz. Lipitler suda çözünemezler ve proteinlere bağlı olarak taşınmaktadırlar. Bu oluşuma lipoprotein denmektedir. Lipoproteinler birleşimine ,boyutuna, yoğunluğuna nazaran farklılık göstermektedir. Çok düşük dansiteli lipoproteinler VLDL , düşük dansiteli lipoproteinler LDL ve yüksek dansiteli lipoproteinler HDL olarak isimlendirilmektedir.

Önerilen kan lipid düzeylerine baktığımızda ;

Total kolesterol : <200 mg/dL

LDL kolesterol : <130 mg/dL

HDL kolesterol : >35 mg/dL

Trigliserid <200 mg/dL

Bedellerinde olmasını isteriz.

Kolesterol Yüksekliğinde Diyetimiz Nasıl Olmalıdır?

Biz, kolesterolü bedenimize yalnızca hayvansal kaynaklı besinlerden almaktayız . Bitkisel kaynaklı besinlerde kolesterol var demek yanlıştır .Çünkü bitkisel kaynaklı besinler kolesterol içermez. Günlük 300 mg altında kolesterol alımı istenmektedir. Zerzevat ve meyve tüketimini öne çıkaran, az yağlı süt eserleri içeren, kümes hayvanlarını barındıran, balık , baklagiller içeren, bitkisel yağ ve yağlı tohumları kullanımını tavsiye eden, şekeri, şekerli besinlerin ve birebir vakitte kırmızı et alımını sınırlayan bir diyet modeli tercih edilmelidir.

Akdeniz Diyet Modeli uygulanabilir . Nasıl mı? Akdeniz tipi diyet modeli; Her gün 2 porsiyondan fazla zerzevat ve her gün 3 porsiyondan fazla meyve tüketilmesini ve bunların farklı çeşitlerden oluşması istenmektedir ve bu sayede bir çok vitamin, mineral ve posanın bedenimize kâfi alımını sağlamaktadır. Haftada 3 porsiyondan fazla 150 gramlık kuru baklagiller almalıyız tıpkı vakitte çözünür posa bedenimize almamız sağlar. Çözünür posa kolesterol düşürmede etili olmakla birlikte en güzel çözünür posa kaynakları olan yulaf ,kuru baklagiller, zerzevat ve meyvelerin yoğurt ile bir arada kullanımının kolesterolü düşürmede daha tesirli olduğu saptanmıştır . Haftanın 3 gününden fazla 100-150 g balık yahut 250 g deniz eseri almamızı gerekmektedir bu sayede doymuş yağca yoksul olan omega-3 ‘ü bedenimize almış oluruz. Akdeniz diyeti haftada üç günden az tatlı, hamur işlerini tüketerek hazır eserleri hayatımızdan çıkarmamız sağlar ve doymuş yağdan varlıklı trans yağ içeren besinlerden bizi uzak meblağ. Onun yerine yağlı tohumlar olan doymamış yağ asidi bulunan, fitosterol, posa, E vitamininden varlıklı badem, ceviz, fındık, fıstık üzere sağlıklı atıştırmalıkları porsiyon denetimi ile bize önermektedir zira fazla yenmeye açık besinlerdir. Kırmızı et tüketimimizi en aza indirmemizi isteyen diyet tipidir. Zira kırmızı et ve işlenmiş etler doymuş yağca zengindir ve onun yerine beyaz et yönelim sağlamaktadır. Şekerli yahut tatlandırıcılı besinleri sınırlamamızı istemektedir. Doymuş yağdan varlıklı olan margarin, krema, tereyağı yerine tekli doymamış yağ asitlerinden güçlü her gün dört porsiyondan fazla zeytinyağı temelli bir beslenme planını oluşturulmalıdır. Son olaraktan bilhassa sarımsak, domates, pırasa, soğan, zerzevat bazlı soslar kullanarak Akdeniz diyet tipini hayatımıza uyarlayabiliriz .

Akdeniz diyet tipinin de önerdiği üzere üzerinde durulması gereken nokta yağın bileşiminin çok büyük ehemmiyeti vardır. Kanda bulunan lipitler ile dışarıdan aldığımız yağın bileşeni çok büyük kıymeti vardır. Doymuş yağ asitleri yani margarin, palm yağı , kakao yağı vb. kolesterol yükseltirler. Bu yüzden diyetimizde doymuş yağ yüzdesini en aza indirmek gerekmektedir. Trans yağ içeren margarin, işlenmiş besinlerin da yüzdesini en aza çekmek kolesterolümüzü düşürmede tesirli olacaktır. Tekli doymamış yağ asitlerinden güçlü zeytinyağı, fındık, ceviz üzere yağları tüketirsek ise LDL düşmesine yardımcı olmaktadırlar. Birebir vakitte n-3 yağ asitlerinden güçlü balık yağı trigliseridleri düşürmesine yardımcı olmaktadırlar.

Beslenme üslubumuzu değiştirdikten sonra yanına haftada 3-4 gün ortalama 40 dakikalık süren orta şiddetli fizikî aktivitede eklersek HDL ve LDL kolesterolü düşürmede yardımcı prosedürler ortasına gösterilebilir.

AMACIMIZ NE OLMALIDIR;

  • Margarin kullanımını azaltmak .

  • Kızartma asla tercih edilmemelidir .Fırında yahut ocak üstünde kapalı olarak nemli ortamda pişirmedir.

  • Et tüketimini azaltmak.

  • Düşük yağlı besin tüketmeye çalışmak.

  • Yüksek yağlı olanların yerine az yağlı alternatif besinler geliştirmek.

  • Teklif ; Diyet tedavisi 6 ay uygulandıktan sonra maksada ulaşılmaz ise ilaç tedavisi düşünülmelidir.