Koronavirüs Psikolojisi

Yaklaşık bir yıldır tüm dünya gündemini değiştiren, ülkemizde ve dünyanın birçok yerinde milyonlarca kişinin hayatını kaybetmesine neden olan Covid-19 salgını hala devam etmekte. Koronavirüs, Dünyayı etkileyen global bir tehdit olarak karşımıza çıkmıştır; kişisel ve toplumsal hayatımız üzerinde ani ve beklenmedik tesirlere sebep olmuştur. Koronavirüsün en çok fizyolojik sorunlar oluşturduğu konuşulsa da günden güne artmasıyla birlikte, insanlarda ruhsal ve davranışsal reaksiyonlar de ortaya çıkmaktadır. Dünya’yı etkileyen bu salgın krizinin hepimizin üzerindeki ruhsal ve davranışsal tesirlerini anlamak epey kıymet taşımaktadır. Bu virüs nedeniyle en çok akla gelen; “koronavirüs bana bulaşır mı?”, “bulaşmaması için neler yapmalıyım?”, “eğer virüs bana bulaşırsa güzelleşebilir miyim?”, “ateşim mi var?” üzere daha birçok dert barındıran sorulardır. Bu sorular evvelce genelde toplu yerlerde (hastane, avm, havalimanı, vb.) bulunması gereken çalışanlar tarafından sorulsa da, artık çocuklardan yetişkinlere kadar herkesin zihinsel olarak etkilendiği bir durum haline gelmiştir. Birçoğumuzun direkt sıhhatini etkilerken, dolaylı olarak hayatlarımızın pek çok alanını olumlu ve olumsuz etkilediğini belirtmek isterim. Sıhhatimizi, iktisadımızı, günlük ömrümüzü, kişilerarası ilgilerimizi, kendimizle olan bağlantımızı ziyadesiyle derinden etkiledi. Günlük rutinlerimizin bir anda değişmesine neden oldu ve bununla birlikte biz yetişkinler için süregelen iş hayatından, çocuklarımız ve gençlerimiz için ise okul, üniversite ömründen mecburî olarak meskende kalma sürecimiz başladı. Özgürlük muhtaçlığımız, karantinanın birinci günleri ve vakitlerinde bizleri ve çocuklarımızı epey zorladı, birçok vakit kendi denetimimizi kaybetmiş üzere hissetmeye başladık. Hiç beklemediğimiz bir anda ve daha evvel deneyimlemediğimiz ya da muhtaçlık duymadığımız maskeler hayatlarımıza dahil oldu ve takılması zarurî hale geldi. Bu sürece hepimiz hazırlıksız yakalandık. İçgüdüsel olarak, kimimiz hazır olmadığımız duruma bir halde adapte olurken, bazılarımız bu sürecin zorunluluklarını sorguladı ya da görmezden gelmeye çalışarak eski ömrüne devam etmeyi tercih etti. Koronavirüs, aslında bizlere ferdî ve toplumsal sorumluluklarımızı hatırlattı. Kendi sıhhatimiz ve bir oburunun sıhhati için bizi en çok zorlayacak durumla karşı karşıya getirdi; sevdiklerimizle temas edememeyi… Sevdiklerimize ve yakınlarımıza sarılıp, onlara dokunmak bir sevgi sözü yani sevgiyi paylaşma halidir. Sarılıp, dokunan kişi kendisini bağlantılarında tamamlanmış ve ilişkin hisseder. Bütünlük ve aidiyet duygusu, hayatlarımızdan keyif almamızı ve keyifli olmamızı sağlar. Ne yazık ki koronavirüs, bize çoğunlukla kendimizi eksik hissettiriyor. Tabi ki yaşadığımız negatif hislerle bu süreçte, başa çıkabilmek için yeni yollar keşfettik. Örneğin; kimimiz kendilerinin yahut çocuklarının birtakım hisleriyle, niyetleriyle ya da davranışlarıyla baş edemediğini fark ettiği noktalarda ruhsal dayanak almayı denemeye başladı. Korku, yalnızlık, eksiklik ve mutsuzluk hisleri çözümlemekte en çok zorlandığımız hislerin başlıcaları oldu.

Covid-19 sebebiyle en çok ortaya çıkabilecek ruhsal sorunlardan birisi dert (endişe) bozukluğudur. Tasalar, zihnimizdeki olumsuz fikirlerle ortaya çıkan bir sorundur. Günlük yaşantımızda birçok şey ile ilgili kaygılar görüldüğü üzere, dünya genelinde büyük bir topluluğu etkileyen koronavirüse karşı da bu dertler ortaya çıkmaktadır. Korkuya sebep olan en değerli faktörlerden biri ise belirsizliktir. Belirsizlik devam ettikçe korku durumunun gitgide artmasına neden oluyor. Korkular artmaya devam ettikçe; depresyon, panik atak, paranoya, obsesif niyetler, fobiler, yeme bozuklukları, saldırganlık, bencillik, dürtüsellik, bağımlılık, damgalama üzere farklı ruhsal ve davranışsal sıkıntıları da ortaya çıkarabiliyor. Bir durun ve düşünün; bu vakte kadarki süreçte bizler yetişkin olarak koronavirüsün tesirleriyle gayrette zorlanabilirken çocuklarımızın psikolojisinin nasıl etkilendiğini…

Koronavirüs; belkide aslında hepimizin ruhsal dayanağa gereksinimi olduğunun farkındalığını artırdı.

Sizde şayet içinizde bulunduğunuz durumun ruhsal tesirlerinin üstesinden gelemediğinizi düşünüyorsanız, ruhsal takviye almaktan çekinmeyin…