Mediasten Neresidir?

Mediasten çok bilinen bir tabir değildir. Lakin hayvanlardaki uykuluk denilen doku diye söylendiğinde göğüs kemiğinin gerisindeki bölge olarak herkesin aklına gelir. Mediasten göğüs boşluğu içerisinde iki akciğer ortasında yer alan boşluğun genel ismidir.

Bu boşluk içerisinde kalp, büyük damarlar, soluk borusu, yemek borusu, birtakım hudut yolları, lenf bezleri, yağ dokusu ve halk ortasında uykuluk olarak bilinen timüs bezi yer alır.

En sık görülen mediasten tümörleri hangileridir?

Direkt mediastinal dokulardan kaynaklanan tümörler azdır. En sık görülen tümörler akciğer kanserinin lenf bezlerine sıçraması ile ortaya çıkan durumlardır. Mesela küçük hücreli akciğer kanseri en sık mediastinal lenf bezlerine sıçrar. Ayrıyeten skuamoz (yassı) hücreli kanserde mediastinal lenf bezlerine sıçrayabilir. Bunun dışında lenfomalar (lenf kanserleri) orta mediastende en sık görülen tümörlerdir. Art bölgeye geçtiğimizde hudut zincirinden kaynaklanan tümörler görülür. Bunlar ekseriyetle selim (benign-iyicil) karakterdedirler. En sık görülen tipi ganglionöromlardır.

Ön tarafa geldiğimizde ise timomalar (timüs tümörleri) sık görülürler.

Bunun dışında bebeğin gelişimi sırasında hücrelerin ilerlemesinde ortaya çıkan sorunlar, ileri yaşlarda tümör olarak kendilerini gösterebilirler, mesela genç erkeklerde germ hücreli tümörler yahut bayanlarda teratomlar üzere.

Bu hastalar hangi şikâyetlerle başvururlar?

Küçük tümörler çoklukla tesadüfen bulunurlar. Akciğer kanserleri yahut başka mediastinal tümörler büyüdüğünde ve büyük damarlara bası yaptığında, süperior vena kava sendromu dediğimiz, yüzün ve boynun şişmesi, damarların belirginleşmesi halinde bir tablo ortaya çıkabilir. Lenfoma hastalarında çoklukla halsizlik, kilo kaybı, ateş ve gece terlemesi görülebilir. Nörojenik tümör dediğimiz, hudut kaynaklı tümörler çoklukla çok büyüyene kadar hiçbir belirti vermezler. Timomalar ve ön mediasten bölgesinde yer alan öbür tümörlerde çok büyük boyutlara ulaşmadıkça pek bir belirti vermezler.

Hangi tetkikler yapılır?

Hastalık ekseriyetle akciğer sinemasında fark edilir ve çabucak kontrastlı bilgisayarlı toraks tomografisi (toraks BT) çekilir. Akabinde birtakım durumlarda damar uzanımını net ortaya koymak için manyetik rezonans (MR) yapılır. Ön bölgede yerleşmiş germ hücreli tümörlerde ise tümörün kökenine karar vermek için kandan beta-HCG ve alfa-fetoprotein tetkikleri yapılır.

Nasıl teşhis konulur?

Mediastene uzanım gösteren akciğer kanserlerinde çoklukla bronkoskopi (soluk borusu içerisinin ışıklı bir boruyla incelenmesi) ve endobronşiyal ultrasonografi (soluk borusu içinden ultrason analizi) ile modül alınarak sonuç elde edilir. Ön bölgedeki tümörlerde ise tomografi eşliğinde kalın iğne (trucut) biyopsisi ile teşhis konulabilir. Konulamadığı durumlarda VATS dediğimiz kapalı göğüs ameliyatı yolu ile kesim alınarak sonuç elde edilir.

Mediastinal Tümörlerde Tedavi nasıldır?

Tümör çeşidine nazaran tedaviler değişmektedir. Mediastene uzanan yahut lenf bezlerine sıçramış akciğer kanserlerinde tedavi prosedürü ya ameliyat öncesi (neoadjuvan) kemoterapi ya da yalnızca kemoradyoterapidir. Timomalar şayet çok büyük değillerse ve damar tutulumu yoksa ameliyat ile çıkarılırlar. Tıpkı durum teratomlar ve nörojenik (sinir kökenli) tümörler içinde geçerlidir. Bazen hudut kökenli tümörler omuriliğe uzanım gösterirler ve beyin cerrahisi ile ortak ameliyat edilmeleri gerekebilir.

Germ hücreli tümörlerde ise hücre tipine nazaran kemoterapi ve bazen ameliyat bir arada uygulanmaktadır.