Negatif Düşünceyi Önlemenin Yolları

Fikir bir durumun, hissin, olayın zihinde oluşturduğu faaliyetlerdir. Niyet, dış dünyaya dair algıları işlemeyi; karar verebilmeyi, tedbir alabilmeyi, kıymetlendirme yapabilmeyi sağlamaktadır.

Zihin bazen bir niyet etrafında içinden çıkılmaz bir döngüde, olumsuz bir kanıyı yineler. Bu döngüde kalındıkça kaygı ve gerilim seviyesi artar, zihnin odağını değiştirmek, olumsuz niyetten çıkabilmek ve yerine yeni niyetler oluşturmak zorlaşır, odaklanma ve dikkat sorunları gözlenmeye başlayabilir, hayattaki fonksiyonellik düştükçe olumsuz duygulanımlar ve niyetler tekrar tekrar pekişir.

Pekala zihinde kendini tekrar eden olumsuz fikirleri nasıl önleyebiliriz?

1. Niyetleri ayrıştırarak işe başlamak yararlı olacaktır. Hangi fikirler olumsuz senaryolar yazıp, felaketleştirdiğimiz ve kusurlu işlenmiş kanılar? Bir ‘Olumsuz Fikirlerim Günlüğü’ oluşturmak, hem bu fikirleri dışsallaştırmak, hem de ilerleyen vakitlerde baktığımızda fikir yanlışlarını fark edebilmeye fayda sağlar.

2. Olumlu durumları, fikirleri, muvaffakiyetleri takdir edebilmek. Negatif fikirler, negatif odaktan kaynaklanmaktadır. Yolunda giden ve büyük-küçük fark etmeksizin olumlu durumları ve hisleri da odağa dahil etmeye çalışılmalıdır.

3. Genellemeler yapmaktan kaçınmak, gerçek düşünme mahareti kazanmada bizlere yardımcı olacak değerli bir kaynak olacaktır. ‘Bugün geç kaldım, bütün günüm berbat olacak’, ‘İlişkim yolunda gitmedi, hiçbir vakit memnunluğu yakalayamayacağım’… Bu üzere fikirler tek bir örnekten yola çıkarak durumları genellediğimiz ve olumsuz odağı güçlendirdiğimiz fikir halleri. Bu noktada ‘Kötü şeyler olabilir, onlarla baş edebilirim; güzel şeyler olabilir onlarla memnun olabilirim’ fikrini benimsemek faydalı olacaktır.

4. Anda kalabilme hüneri, negatif fikirler karşısında bize güçlü bir başa çıkma stratejisi sağlar. Fikir geçmiş ve gelecek ortasında dalgalandıkça negatif niyetlerin arttığı ve baş edilmez bir hal aldığı gözlenmektedir. Günde 20 dakikalık idmanlar bu beceriyi kazanmada faydalı olacaktır. 20 dakika konutta, iş yerinizde yahut yürüyüş yaparken yalnızca etraftaki uyarıcılara odaklandığınız; etraftaki beşerler, çalışma arkadaşlarınız, dışarıdaki ağaçlar, havanın nasıl olduğu, oturduğunuz, bastığınız yerin size nasıl hissettirdiği üzere sadece dış uyaranlara odaklandığımız bir 20 dakika kendimize ayırabiliriz.

A.W Hare ‘Düşünce; rüzgar, bilgi; yelken, insanlık da kayığın kendisidir.’

5.Düşünce, fonksiyonel ve olumlu bir odakta ise, hızlandırıcı bir vazife görür. Olumsuz ve denetim edemediğimiz biçimde ise rotamızı saptıracaktır. Yapacağımız idmanlar ve kazanacağımız yanlışsız niyet stratejileri ile denetimi ele almak kolaylaşacaktır.