Pandemide hareketsizlik romatizmal hastalıkları tetikliyor

Romatizma hastalarının tertipli ve şuurlu halde hareket etmesi, uygun diyet ve destekleri uygulaması eklem sıhhati açısından kıymet taşıyor. Memorial Şişli Hastanesi Romatoloji Bölümü’nden, Doç. Dr. Sait Burak Erer, koronavirüs kısıtlamaları devrinde romatizma hastalarının dikkat etmesi gereken mevzular hakkında bilgi verdi. 

Hareketsiz bir ömürden kaçının

Romatizma hastalarının hareketsiz kalmaktan mutlak manada kaçınmaları gerekmektedir. Yapılan araştırmalar, birçok eklem sorunu olan şahısların uygun, tertipli idmana inançla katılabileceğini göstermektedir. Uzun müddetli gözlemsel çalışmalar Romatoid artrit (RA) üzere iltihaplı eklem hastalığı olan bireylerde bile orta yoğunlukta, yük taşıyan antrenmanların yarar sağlayabileceğini ortaya koymuştur. Ayrıyeten bu hastalarda tertipli idman ile daha az kemik kaybı ve hastalık aktivitesinde artışın önlenmesi üzere ek yararlar da gözlenmektedir. Osteoartrit yani kireçlenme eklemlerde yaşa bağlı olarak gelişen, eklem kıkırdağında oluşan doku harabiyetleri ve eklem aralığının daralmasıyla oluşan iltihapsız bir romatizma cinsidir. Osteoartritli hastalarda yapılan araştırmalar, güçlendirme, germe ve aerobik idmanlarını birleştiren, böylelikle semptomları azaltan, eklem hareket ve fonksiyonunu güzelleştiren, uyum ve dengeyi geliştiren, ayrıyeten beden yükünü denetim eden idman programlarının yararlı olduklarını ortaya koymuştur. Tertipli ölçülü antrenmanın diz osteoartriti geliştirme riski taşıyan şahıslarda kıkırdak sıhhatini güzelleştirdiği gösterilmiştir. Zayıf uyluk kaslarına (kuadriseps) sahip olmanın hem dizde kireçlenme hem de daha fazla sakatlanma açısından bir risk faktörü olduğu bilinmektedir.

İltihaplı romatizma sabah tutukluklarına neden oluyor

İltihaplı romatizma hastalıklarında dinlenmek ve istirahat etmek hastalığa ilişkin en kıymetli belirtilerden biri olarak kabul edilen sabah tutukluğu ve eklem hareketlerinde kısıtlılıklara neden olabilmektedir. Hasta hareket ettikçe eklem tutukluğu azalmakta ya da büsbütün düzelmektedir. Ayrıyeten eklem ağrıları da hareket ettikçe hafiflemektedir. Covid-19 pandemisi sonucu konutta kalan hastalar tedavilerine devam ediyor olsalar bile çok hareket edemedikleri için hastalık faal hale gelebilmektedir. Hareketsiz yaşantı ağrı ataklarını da davetiye çıkarabilmektedir. 

D vitamini eklem ve kıkırdak sıhhatini destekliyor

D vitamini kas, iskelet ve bağışıklık sistemi için çok kıymetli bir vitamindir. D vitamini eksikliğinin iltihaplı romatizma hastalığının sebeplerinden biri olabileceğine ya da hastalık ataklarını tetikleyebileceğine dair görüşler bulunmaktadır. Bu nedenle iltihaplı romatizma hastalarının bilhassa öğlen saatlerinde 10-15 dakika boyunca dirseğe kadar kollar açık ve yüze güneş gelecek halde güneşlenmeleri önerilmektedir. Ayrıyeten D vitamin seviyeleri düşük olan hastaların tabiplerine danışarak D vitamini desteği kullanmaları da gerekebilir. Omega 3 yahut curcumin (zerdeçal) içeren besin ya da eserler, romatizma hastalıkları için önerilen ek besin destekleri ortasında yer almaktadırlar.

Nizamlı idman tedavinin bir parçası 

Sağlıklı bir hayat için romatizma hastalarının kilolarına dikkat etmeleri ve uygun antrenman programları ile hareketli kalmaları önerilmektedir. Herkes için her ortamda yapılabilecek uygun idman ve hareketler bulunmaktadır. Gerek iltihaplı gerekse iltihaplı olmayan romatizma hastalıklarında hareket etmek ve nizamlı antrenman tedavinin kıymetli bir modülü olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle romatizma hastalığı olan şahısların mümkün olduğunca idman yapmaları tavsiye edilmektedir. Covid-19 pandemisinin de tesiriyle günlük alışkanlıkları değişen bireylerin durumlarına uygun biçimde meskende ya da açık alanlarda idmanlarını yapmaya devam etmeleri hayli kıymet taşımaktadır. Bu maksatla esnekliği artırıcı, güçlendirici aerobik antrenmanlara ek olarak eklem uyumunu ve bedende dengeyi sağlayacak antrenmanların uygulanması hastalar için hayli yararlı olacaktır. Antrenman program ve yoğunluğunun kişinin yaş, fizikî özellikleri ve hastalıkları dikkate alınarak doktor ve fizyoterapistlere danışılarak belirlenmesi en yanlışsız yaklaşım olacaktır. Fakat konut içinde çeşitli aletler yardımı ile güçlendirme çalışmaları yapılabileceği üzere, yürüme bandı ya da konut bisikletiyle aerobik idmanların yapılabilmesi sağlanabilir. Pilates, yoga yahut Tai-chi antrenmanları de konut ortamında ya da kapalı alanlarda gerçekleştirilebilecek çok yararlı idmanlar ortasında yer almaktadırlar. 

Akdeniz tipi beslenme romatizma hastalıkları için en uygun beslenme şekli 

Fazla kiloların romatizma hastalıkları için kıymetli bir risk faktörü olduğu da unutulmamalıdır.  Bu nedenle ülkü kiloda olmak yahut kilo almamak da çok ehemmiyet taşımaktadır. Akdeniz diyeti kilo almamak için tavsiye edilen en uygun beslenme halidir. Romatizmal hastalıklar için de önerilen en uygun beslenme hali Akdeniz diyeti olarak kabul edilmektedir. Akdeniz diyeti; taze zerzevat ve meyvenin bol kullanıldığı, daha sağlıklı olan balık ve tavuk eti üzere beyaz etin daha sık tüketildiği, kızartma ve ağır yemeklerin olmadığı kalp ve damar sıhhatini da koruyan bir beslenme formudur. Uygun antrenman ve diyet uygulamalarının birçok romatizma hastasında ilaç tedavilerine ek olumlu katkılar sağladığı bilinmektedir.

Hibya Haber Ajansı