‘Sonbaharda daha uzun kapanmak zorunda kalabiliriz’

Koronavirüsle uğraş önlemleri kapsamında, Türkiye genelinde 17 günlük tam kapanma sürecine geçildi. Birtakım şahıslar, bu süreyi geçirmek için memleketlerine ve tatil bölgelerine akın etti. Tıbbi Genetik Ana Bilim Kısmı Lideri Prof. Dr. Savlı, sonbaharda daha uzun kapanmak zorunda kalınabileceğini belirtti. Mutasyonların yapısını saptama sisteminde boşluk olduğunu kaydeden Savlı, “Sonbaharda daha uzun kapanmak zorunda kalabiliriz zira mutasyonların yapısını saptama sistemimizde büyük boşluk var. Bu bahiste bütün sorumluluk hudutlu sayıda imkanı olan bakanlığın halk sıhhati laboratuvarlarına bırakılmış durumda. Tek bir merkezin üzerine bu yükü bırakırsak ülkemizdeki mutasyon soyları şu andaki üzere karanlıkta kalır, nasıl bir düşmanla karşı karşıya olduğumuzu anlayamayız” dedi.

‘VİRÜS 20-25 MUTASYON TAŞIYAN BİRLEŞİK YAPIYLA ENFEKTE EDİYOR’

Başlangıçta birkaç mutasyondan kelam ettiklerini söyleyen Savlı, “Artık her virüs 20-25 mutasyon taşıyan birleşik bir yapıyla enfekte ediyor. Şu an ortamızda dolaşan virüs soylarının dizilerini çok detaylı bir formda taramazsak kiminle karşı karşıya olduğumuzu bilemeyiz ve sürece hakikat müdahale edemeyiz. Ağır seyreden soylar, eski soyların yerini alabilir ve bizim haberimiz bile olmaz. Unutmayın ki birinci başladığımızda ortada İngiltere soyu yoktu. Şu an Türkiye, İngiliz soyu ile kaplanmış durumda ve ne yazık ki Güney Afrika soyunun ayak seslerini duyuyoruz” diye konuştu.

‘COVID-19 GENOM KONSORSİYUMU’ ÖNERİSİ

Salgının yazgısının değiştirilmesi için ‘Türk Covid-19 Konsorsiyumu’ kurulması gerektiğini belirten Prof. Dr. Savlı, şunları söyledi:

“Tekrar kapanmak istemiyorsak daima tıpkı cümleyi tekrarlamak gerekiyor; zira salgının bahtını değiştirecek en hassas cümlelerden biri bu; ivedilikle bir ‘Türk Covid-19 Genom Konsorsiyumu’ kurmak gerekiyor. Bizdeki yılda 3 bin 650 kişi dizileme süratimiz çok yetersiz. İngiliz Covid-19 Genom Konsorsiyumu’nun dizilediği sayının 440 bin bireye ulaştığını düşünürsek, salgındaki en kritik noktalardan birini farkında olmadan nasıl daima birlikte gözden kaçırdığımızı görmüş oluruz. Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde insanları ağır bakıma düşüren virüslerin haritaları çıkarılmadı. Hangi soyları temsil ettiklerini bilmiyoruz. Bu kadar geniş bir coğrafyayı da fakat birçok öteki ülkede olduğu üzere genetik laboratuvarlarının birleştiği bir konsorsiyum tahlil edebilir.“

‘MUTASYON DİZİLEMESİ YAPMANIN ÖTEKİ ALTERNATİFİ YOK’

Covid-19 ile ilgili dizi tahlili yapılması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Savlı, şöyle konuştu:

“Türkiye’de aygıt kapasitesi ve yetişmiş insan gücü açısından çok âlâ durumdayız. Virüsle çabada her şeyin bir alternatifi var; aşıların, ilaçların, kapanıp, açılma kararlarının daima alternatifleri var fakat virüsü tanımak için yüksek sayıda dizi tahlili yapmaya mecburuz, bunun bir alternatifi yok. Bu mevzuda bugün prestijiyle zayıf durumdayız. Bu 2 haftalık kapanma, aklımızı toplayıp organize olmak için optimist bir başlangıç noktası yaratıyor. Genom merkezlerinin bir ortaya getirileceğini düşünüyorum. Kuşkulu olguların, aşı olduğu halde aşının işe yaramadığı entübe olguların tümünde çabucak ve kesinlikle dizi tahlili yapmak gerekiyor. Yoksa kısa müddette iş çığırından çıkabilir.”