Uykusuz gecede vücudumuzda neler oluyor?

Uyku doğal dinlenme biçimidir. Aslında tüm canlılar günlük fonksiyonlarını gerçekleştirebilmek için uykuya muhtaçlık duyarlar. Hepimiz şu yada bu sebepten uykusuz geceler geçirmişizdir. Pekala uykusuz bir gece  ve sabahında bizi nasıl bir travma bekliyor ? gelin daima birlikte irdeleyelim…

Güneş battığında, beyin epifiz bezi uyku hormonu olan melatonini salgılamaya başlar. Böylelikle vücuda uyku vaktinin geldiği hatırlatılır. Sabah uyandığımızda ise, uyku getiren bir kimyasal unsur olan adenozin salgılanmaya başlar ve gün boyunca bedende depolanır. Yatağa girdiğimizde öteki hususlar ile birlikte beynimize nüfuz ederek uykumuzun geldiğini hissettirir. Nörokimyasal bir husus olan ABA ise beyin sapını uyararak uyku emri verir. Bundan sonraki kademe ise uykudur.

 

Yatağa yattıktan birkaç dakika sonra günün envanterini zihnimizde almaya başlarız. Niçin bu türlü konuştum ?  Neden yaptım ? Pekala nasıl davranmalıyım ? üzere pek çok niyet aklımızdan geçmeye başlar . İşte zihnimizdeki birinci büyük savaş o anda başlar ve zihin gerilime girer. Gerilimin tetiklediği adrenalin kalp atışlarını, kan basıncını, beden ısını ve nefes alıp verişini bozar. Adrenalinin kardeş gerilim hormonu olan kortizol de beraberinde artmaya başlar, böylelikle kan şekeri düzeyi yükselerek zihin açılmaya başlar. Beynin uyku ve uyanıklık merkezleri ortasındaki arbede artık başlamıştır.

İkinci saatin sonunda yatakta sağa sola dönüp uyuyamamak morali yeterlice bozar, adrenalin-kortizol düzeyi bir ölçü daha artar. Ani ve derin nefes almaya başlarız

Yatakta geçirdiğimiz üçüncü saatin sonunda pes edip yataktan kalkarak Tv yada bilgisayarı açtığımızda büyük bir yanılgıya da kucak açmış oluruz. Ekrandan yayılan mavi ışık, melatoninin daha da bastırılmasına sebep olur. Beynimiz de o anda yeni günün başladığı hissine kapılır. Zihin uykudan daha çok seyredilen yahut okunan şeye yöneldiği için, yatakla birinci temas ettiğimiz vakte nazaran daha da uyanık hale geliriz.

Beşinci saate girilirken beynin uyku merkezi bu savaşı kazanır ve bir müddet uykuya dalınabilir. Lakin doğal uyku gibi yavaşça uykuya dalmak mümkün olmaz. Beyin dalgaları yüksek bir frekansta sıkışıp kaldığı için kesintili ve rahatsız bir biçimde uyunabilir.

Yedinci saatin sonunda işe gitme vakti geldiğinde yada alarm çaldığında beyin, derin uyku sürecinde girilen delta evresine girdiğinden, çabucak uyanmak güç olur. Uyanmaya çalışılsa bile vücudda yeteri kadar adenozin yakılmadığından  zihin hâlâ bulanıktır. Süratlice kendine gelmek için bir fincan kahveye muhtaçlık duyulmasının nedeni, kafein alarak adenozini etkisiz hâle getirmektir.

Uykusuz geçen bir gece sonrası yeteri kadar dinlenilemediği için,  huysuz ve öteki sabahlara nazaran daha sersem hissederiz. Beyninin mantık ve konsantrasyon merkezi olan ön korteks oradan oraya sürüklenmiştir. Odaklanmakta zorluk yaşar; asabi ve fevri bir hâle bürünebiliriz. Fakat her şeye karşın bir sonraki gece hakikat saatinde uyumayı başarabilirsek bu travmayı sonraki güne taşımadan o gece de bırakabiliriz.

Hibya Haber Ajansı